Fijnstof te lijf met ontstoffingsinstallatie

Jan de Nul Group staat vooral bekend om de baggeractiviteiten waarin ze wereldwijd marktleider zijn. Daarnaast zijn ze actief in offshore-diensten, civiele werken en milieuwerken. In het kader van hun civiele werken opende ze één jaar terug de grootste timmerfabriek in de sector, met een oppervlakte van 2300 vierkante meter, om bekistingen voor de bouw in elkaar te timmeren. De wereldspeler pakte het probleem van houtstof en houtkrullen meteen groot aan. Nogal wat timmerfabrieken zien dat probleem over het hoofd, maar bij Jan De Nul wilden ze het meteen met een volwaardige industriële toepassing oplossen. “Als er te veel houtstof rondvliegt op de werkvloer, dan sta je er binnen de kortste keren met je voeten in en kun je erop uitglijden”, zegt Kristof Dhondt, verantwoordelijke gebouwentechnieken bij Jan De Nul Group. “Het zaagstof kan bovendien ingeademd worden door de werknemers, maar ook de werktuigen beschadigen. De ventilatoren van de sturingen van de machines en computers zuigen dat stof immers aan en die raken in de loop der tijd verstopt, met oververhitting en een kortere levensduur als gevolg. Dat wilden we allemaal voorkomen.”

Directe besparing

Jan De Nul voorzag al direct bij het ontwerp van de timmerfabriek een nagelnieuwe ontstoffingsinstallatie, zodat die bij de bouw geïntegreerd kon worden. En dat bleek een hele verbetering te zijn in vergelijking met de vorige ontstoffingsinstallatie, vertelt David De Bodt, hoofd van de schrijnwerkerij. “Er is nu een veel betere afzuiging aan de werktuigen zelf, waardoor we geen ophopingen van zaagsel meer zien aan de werktuigen. Er treden geen vervormingen meer op aan de machines, zodat we die langer kunnen gebruiken. Het werk- en snijgereedschap, zoals zagen en schaven, wordt minder snel bot en moet minder snel vervangen worden. Terwijl we vroeger gemiddeld om de week een zaag moesten vervangen is dat nu maar om de anderhalve week. Dat zijn toch allemaal directe besparingen.” De ontstoffingsinstallatie heeft ook een goede impact op de luchtkwaliteit op de werkvloer. “Er zweeft minder stof door de lucht en dat zien we meteen in de filters van ons balansventilatiesysteem waar duidelijk veel minder stof in plakt. De filters blijven langer schoon.”

Afzuiging

De ontstoffingsinstallatie werd ontwikkeld en geplaatst door Lysair uit het West-Vlaamse Wielsbeke, een Belgisch bedrijf dat al meer dan 30 jaar gespecialiseerd is in het ontwerpen, fabriceren, monteren en inbedrijfstellen van onstoffingsinstallaties. De installatie die voor Jan De Nul Group in Aalst gebouwd werd heeft een capaciteit van circa 30.000 m³/uur. Voor elk werktuig in de schrijnwerkerij werd een individueel en optimaal afzuigdebiet berekend. Zo wordt elke machine individueel afgezogen via afzuigmonden, waarop de ontstoffingsinstallatie aangesloten wordt. In het leidingnetwerk zitten pneumatische kleppen die op de sturing van de werktuigen zijn aangesloten. Deze afsluitkleppen gaan automatisch open en dicht bij het aan- en uitschakelen van een machine. Het toerental en daaraan verbonden het debiet van de ventilator wordt automatisch aangepast aan het aantal machines in werking dankzij een frequentiesturing die aangestuurd wordt door een constante drukmeting. Hierdoor is in het leidingnet altijd de juiste luchtsnelheid aanwezig, wat verstoppingen voorkomt. Dit resulteert in een zeer efficiënt energieverbruik en een prettige werkomgeving voor de werknemers.

Filter

De ontstoffingsinstallatie is voorzien van een filter met filterslangen De filterslangen worden automatisch met perslucht gereinigd terwijl de filter werkt. De persluchtreiniging werkt op basis van een verschildrukmeting over het filter om het persluchtverbruik te minimaliseren. Daarnaast zorgt het ophangsysteem van de filterslangen voor een bijkomende mechanische reiniging. Er werd gekozen voor een ronde filter, die beter bestand is tegen onder- en overdruk wat in een explosieve omgeving een voordeel is. De ronde vorm voorkomt dat er stilstaande lucht in de filter aanwezig is, wat het risico op ophopend stof vermindert.Het volledige systeem wordt in onderdruk gehouden door een ventilator. De waaier van de ventilator zit niet rechtstreeks op de as van de motor maar loopt via een elastische koppeling die ondersteund wordt door twee lagers. De ventilator is ontworpen voor gebruik in een ATEX-omgeving.

ATEX-gekeurd

De installatie voldoet aan de ATEX-regelgeving omdat de ontstoffingsinstallatie gezien kan worden als potentiële bron van explosie. Zo voldoet de installatie aan de strengste normen qua explosiepreventie en efficiënte explosiebehandeling. Het hele systeem is uitgerust met een ATEX gekeurde terugslagklep om te vermijden dat een eventuele explosie van de filter impact heeft op de productie. Beheersing van het explosiegevaar wordt verder vergemakkelijkt doordat de installatie buiten het gebouw geplaatst is. De installatie is daarnaast voorzien van de nodige buizen en een winter-zomerklep die voor warmterecuperatie kunnen zorgen. “De gefilterde lucht wordt gerecirculeerd in de hal, zodat er geen warmte verloren gaat”, zegt David De Bodt. “De retourleiding van gezuiverde lucht werkt zeer goed. We hebben niets van stof dat weer terug binnenkomt.”

Eigen software

Lysair heeft de ontstoffingsinstallatie van A tot Z ontwikkeld en staat ook in voor de besturing van de installatie. Daarvoor is eigen software ontwikkeld. “Dat was voor ons een belangrijk punt om met hen in zee te gaan”, zegt Kristof Dhondt. “Als er een software-aanpassing zou moeten gebeuren, dan kunnen we ons rechtstreeks tot hen wenden. De machine staat er nu een jaar en we hebben nog geen enkel probleem gehad.” Ook de installatie en montage bij Jan De Nul gebeurde door Lysair. “De installatie werkt perfect”, zegt Dhondt. “Er zijn nog geen stilstanden geweest. We hebben misschien wat meer betaald voor extra kwaliteit, zoals een dikkere filterwand, zwaardere beugels en premium elektrisch materiaal, maar zo weten we zeker dat de installatie lang zal meegaan en de interventies achteraf beperkt zullen zijn. De installatie is makkelijk en gebruikersvriendelijk, met een duidelijk display en een goede handleiding.” De installatie is reeds voorzien op mogelijke productie-uitbreidingen in de toekomst.