Recirculatie van geconditioneerde fabriekslucht kan veel energie ­besparen. Met ­relatief ­eenvoudige aanpassingen kan warme, ­gefiltreerde lucht inpandig worden ­gehouden. Door filters slimmer te ­reinigen kan ook nog eens op perslucht worden bespaard. “De ­investering in luchtrecirculatie heb je binnen 1 à 2 jaar terugverdiend”, zegt salesmanager Martijn Lampe van Lampe Technical Textiles.

Tekst: Vincent Hentzepeter | Fotografie: FOODnote

“Zo’n investering verdient zichzelf heel snel terug. Reinigen met minder perslucht scheelt energie en verhoogt de standtijd van filters”, zegt Lampe. Energiebesparing is voor veel bedrijven in de procesindustrie een topprioriteit, nu de energie­rekening onbetaalbaar dreigt te worden. Soms liggen de oplossingen voor het oprapen, zoals bij de conditionering van het binnenklimaat in fabrieken. Het naar buiten blazen van relatief warme binnenlucht en het aanzuigen van koude buitenlucht is nu nog gemeengoed in de industrie, maar daarmee gaat wel een stuk warmte verloren. Dat kost niet alleen onnodig veel energie, maar is ook niet klimaatvriendelijk, stelt Lampe. Met een relatief eenvoudige aanpassing van de filterinstallatie kan warme lucht worden binnengehouden. “Industriële filterkasten zuigen 10.000 tot 20.000 kuub lucht per uur af, geconditioneerd op pakweg 20 graden, die zo de lucht ingaat. Toen gas nog goedkoop was, maakte niemand zich daar druk over, maar nu kijkt de industrie daar heel anders tegenaan.”

Secundair filter

Het goede nieuws is dat deze op temperatuur gebrachte lucht met relatief eenvoudige technische aanpassingen geschikt gemaakt kan worden voor het conditioneren van de lucht in fabriekshallen en eventueel voor het verwarmen van aanpalende bedrijfsruimten als kantoren. Hiervoor volstaat de installatie van een tweede filter achter het bestaande stoffilter. “Je kunt die lucht natuurlijk niet vanuit je filterinstallatie weer de ruimte in blazen. Dan loopt je fijnstofconcentratie te veel op. Lucht die uit je filterinstallatie komt is relatief schoon, want de emissiegrens ligt op 5 milligram fijnstof per kuub, maar dat is te hoog om zomaar naar binnen te blazen. Dan zou het stof zich gaan ophopen. Dat ondervang je door een secundair filter met een kleine weerstand achter de bestaande filterinstallatie te zetten. Met de eerste vang je 99,9% van de deeltjes weg, met die tweede vang je weer zo’n percentage af. Zo blaas je volledig schone lucht je productieruimte in.”

Gebruik je filterklasse ePM1 65% in je tweede installatie, dan kun je behoorlijk energie besparen
Martijn Lampe

Tocht voorkomen

Zo’n secundair filter, ook wel Polizei-filter genoemd, heeft genoeg aan een simpele filterkast. “Het is een kastje met compact- of zakkenfilters die je aansluit op de leiding van de bestaande filterinstallatie. Zo’n secundair filter hebben we in het pakket, en kunnen we ook met kast leveren, maar je kunt ook kiezen voor zelfbouw. Gebruik je bijvoorbeeld filterklasse ePM1 65% in je tweede installatie, dan kun je met deze combinatie behoorlijk energie besparen. Die gerecupereerde, dubbelgefiltreerde lucht kan niet zomaar de bedrijfsruimte in gebracht worden. Dat zou een enorme tocht geven. “Je blaast niet even 30.000 kuub per uur naar binnen, je moet de snelheid eruit halen. Dat is weer op te lossen met onze airsocks, een zak van zo’n 15 meter lang waar je de lucht inblaast. Zo’n luchttextielkanaal met perforaties wordt in de ruimte gehangen. Daarmee kun je over langere afstand warme lucht naar binnenbrengen, verlaag je de snelheid en voorkom je tocht.”

Gemeengoed

De warme lucht wordt gelijkmatig van bovenaf de ruimte ingebracht. In de voedselverwerkende industrie zijn de airsocks al gemeengoed, weet Lampe. “In ruimtes waar bij lage temperaturen gewerkt wordt wel te verstaan, denk aan gekoelde verpakkingsruimtes van een graad of 6. Daar moeten ze de lucht jaarrond koelen. Dat kostte altijd zo veel energie, dat deze lucht standaard wordt hergebruikt. Met die koude lucht zijn die airsocks keihard nodig. Nu is het principe van hergebruik van geconditioneerde lucht en airsocks ook interessant voor verwarmde ruimtes in de koudere jaargetijden. Bereken maar eens hoeveel gas je nodig hebt om 10.000 kuub lucht per uur op te warmen. Voor een gering bedrag plaats je zo’n tweede filterunit, wat je bij de huidige gasprijzen binnen 1 à 2 jaar terugverdient. Dat in deze tijden waarin we met ons allen minder CO2 willen uitstoten.”

Persluchtreiniging

Op het filter komt een delta-P meting die drukverschillen in de gaten houdt om een goede werking van de installatie te garanderen. “Mocht er lekkage of doorslag ontstaan – wat samenvalt met een oplopende Delta-P – dan loopt je secundaire filter meteen vol. Een goede werking van het primaire stoffilter is dus essentieel en dat regel je met de persluchtreiniging van het stoffilter en de juiste keuze van het filtermateriaal. Daarmee stipt Lampe nog een besparingspost aan, het bezuinigen op perslucht, een stille energievreter. Hij ziet dat er onnodig veel perslucht wordt gebruikt in filterinstallaties, waarbij ‘meer’ niet per se beter is. “Want een stoffilter heeft een stofkoek nodig om goed te kunnen werken”, legt hij uit. “Als deze te dik wordt en te veel weerstand krijgt, zul je deze met perslucht moeten reinigen. Daar ontkom je niet aan. Filterinstallaties zijn grootverbruikers van perslucht in fabrieken, maar wat wij vaak zien is dat de reiniging met een veel te hoge druk en frequentie gebeurt. Poeders kun je vaak met 4 bar afreinigen, waar hij vaak standaard op 6 of 7 bar staat. Door de openingstijd van het ventiel juist af te stellen en frequentie goed te regelen – om de 20 in plaats van om de 5 seconden – kun je het persluchtgebruik verminderen. Het grappige is dat hoe voorzichtiger je het filter afreinigt, hoe beter het presteert en hoe langer de gemonteerde filters meegaan. Behalve dat dit aardig wat energie scheelt, bespaar je ook op het voortijdig wisselen van filters, wat tijdrovend is.”

energiebesparing