De wereldbevolking groeit snel en de vraag naar duurzame, eiwitrijke voeding neemt toe. Vleesvervangers, gemaakt van plantaardige eiwitten, bieden een veelbelovend antwoord op deze ontwikkeling.
Achter elk succesvol plantaardig “vlees” schuilt echter een complex productieproces, waarin de juiste dosering van ingrediënten een cruciale rol speelt. Binnen dit speelveld werken technologiepartijen zoals Clextral (extrusietechnologie) en Kubota Brabender Technologie (doseerapparatuur) nauw samen. SPS | Solids Process Solutions vertegenwoordigt Kubota in de Benelux en ondersteunt producenten bij het vertalen van deze technologie naar een stabiel en reproduceerbaar proces.
De groei van de wereldbevolking en de toenemende aandacht voor duurzaamheid hebben geleid tot een duidelijke trend: een bewuste vermindering van vleesconsumptie. Flexitariërs kiezen steeds vaker voor plantaardige alternatieven die qua smaak, textuur en uiterlijk dicht bij vlees liggen. Deze producten worden gemaakt van eiwitrijke grondstoffen zoals tarwegluten, soja, erwten, linzen, kikkererwten en lupinen. De uitdaging voor producenten ligt daarbij niet alleen in de receptuur, maar vooral in het consistent reproduceren van de gewenste producteigenschappen onder industriële omstandigheden.
In de praktijk blijkt dat het succes van vleesvervangers sterk afhankelijk is van de nauwkeurigheid waarmee grondstoffen worden gedoseerd. Zoals ook in testfaciliteiten wordt ervaren: zelfs kleine afwijkingen in de toevoer van ingrediënten hebben direct invloed op het proces en het eindproduct. Dit uit zich onder andere in:
Een afwijking aan het begin van het proces werkt door in de volledige productieketen.
De productie van vleesvervangers is voornamelijk gebaseerd op twee extrusieprocessen:
Bij het droge proces ontstaat een sponsachtige, vezelige structuur bij relatief laag vochtgehalte. Het natte proces werkt met hogere vochtgehaltes en temperaturen, waardoor een meer vleesachtige structuur wordt gerealiseerd. Ondanks deze verschillen hebben beide processen één overeenkomst: ze vereisen een uiterst nauwkeurige en stabiele dosering van ingrediënten.
Om deze precisie te realiseren, wordt in de praktijk veel gebruikgemaakt van gravimetrische doseersystemen. Deze systemen maken het mogelijk om uiteenlopende en vaak lastig verwerkbare ingrediënten – van eiwitpoeders tot kruiden – met hoge nauwkeurigheid toe te voeren. Binnen testomgevingen worden verschillende configuraties toegepast om per product en receptuur de optimale instellingen te bepalen. Dit maakt het mogelijk om snel te schakelen tussen grondstoffen en procescondities.
De wereldwijde vraag naar producten zoals TVP groeit sterk. In Europa, Azië en Amerika worden extrusielijnen ingezet voor toepassingen zoals vegetarisch gehakt en plantaardige kipalternatieven. Bij High Moisture Extrusion Cooking (HMEC) worden structuren gerealiseerd die sterk lijken op bijvoorbeeld pulled pork of kipfilet. Hierbij spelen factoren zoals vochtgehalte, temperatuur en koeling een belangrijke rol, maar zonder nauwkeurige dosering is het gewenste resultaat niet reproduceerbaar.
Naast nauwkeurigheid is voedselveiligheid een essentiële randvoorwaarde. Doseersystemen moeten voldoen aan strenge hygiënische eisen en eenvoudig te reinigen zijn. Daarnaast is flexibiliteit belangrijk: producenten willen snel kunnen schakelen tussen verschillende producten en grondstoffen. Moderne doseersystemen spelen hierop in door:
De foodindustrie ontwikkelt zich in hoog tempo. Naast de groei van vleesvervangers zien we een bredere verschuiving richting nieuwe grondstoffen en productgroepen, zoals plantaardige eiwitten, hybride producten en functionele ingrediënten. Tegelijkertijd nemen de eisen vanuit de markt toe. Consumenten verwachten niet alleen een constante kwaliteit en smaak, maar ook transparantie, duurzaamheid en een steeds hogere mate van productconsistentie. Voor producenten betekent dit dat processen flexibeler moeten worden ingericht en tegelijkertijd beter beheersbaar moeten zijn. Variatie in grondstoffen, kortere productcycli en frequente productwissels vragen om installaties die snel kunnen schakelen zonder in te leveren op nauwkeurigheid. Daarmee verschuift de focus in food processing steeds meer naar procesbeheersing en reproduceerbaarheid. Juist in die context wordt het belang van een stabiel en nauwkeurig doseerproces alleen maar groter.
Afsluiting
De toenemende variatie in grondstoffen, hogere producteisen en behoefte aan flexibiliteit maken dat foodproducenten steeds eerder in het proces keuzes moeten maken die bepalend zijn voor het eindresultaat. Juist in deze vroege fases – van productontwikkeling tot opschaling – ligt de basis voor een stabiel en reproduceerbaar productieproces.
Binnen SPS | Solids Process Solutions ondersteunen wij producenten hierbij, in nauwe samenwerking met partners zoals Kubota Brabender Technologie. Door al in een vroeg stadium mee te denken over de juiste doseertechniek en procesinrichting, helpen wij om latere optimalisaties en procesverstoringen te voorkomen.
Heeft u vragen over het doseren van ingrediënten of wilt u uw proces vanaf de basis goed inrichten?
Neem gerust contact met ons op. Wij denken graag mee over een oplossing die past bij uw toepassing.
