Technisch vertalen gaat verder dan alleen het omzetten van woorden naar een andere taal. Wil je de perfecte vertaalslag maken, dien je rekening te houden met cultuurverschillen, omgangsnormen, taalniveaus en maatschappelijke trends. Iris Rethy (58), technisch vertaler Duits bij MK Vertalingen, vertelt over de tekstuele do’s en don’ts van de Duitse zakencultuur. “De Duitse schrijfgeest is anders dan de Nederlandse schrijfgeest. Door de auteur bijgeschaafde, mondelinge citaten vertaal ik daarom altijd weer terug richting informeel, gesproken Duits”, zegt de in Duitsland opgegroeide Hongaarse Rethy. Wil je als Nederlands bedrijf Duitse klanten bereiken, is het letterlijk vertalen van teksten alleen dan ook onvoldoende. De juiste vertaalslag vraagt om een native vertaler, die door historisch en cultureel besef de context van een tekst herkenbaar weet te maken voor lezers van het betreffende land. Rethy: “Duitsers zijn van nature status- en prestatiegericht, ze houden van ingewikkelde zinsconstructies. Daarom maak ik teksten bewust moeilijker.” Nederlandse titels als mr. en ing. Laat ze in haar vertalingen in ere, om de simpele reden dat de opleiding en het niveau per land kan verschillen. Informele aanspreekvormen daarentegen worden wel overgoten met een Duits sausje, aangezien tutoyeren in zakelijk Duitsland tot op de dag van vandaag eerder uitzondering dan regel is. Vaktaal Elk vakgebied kent zijn eigen jargon, tal van termen die per organisatie kunnen verschillen. Het is dan ook aan de technisch vertaler om ervoor te zorgen dat vaktaal niet verloren gaat in de vertaling. Kortom: door goed op de hoogte te zijn van het betreffende bedrijf, product en branche. “Als ik een tekst van een Nederlandse ingenieur vertaal, moet de vertaling herkenbaar zijn voor de Duitse ingenieur. Machines, onderdelen, gebruiksinstructies en vakjargon moet ik op exact dezelfde manier benoemen zoals ze deze ook in Duitsland gebruiken. Voor iemand die Duits als moedertaal heeft, maar geen professioneel technisch vertaler is, is dat eigenlijk niet te doen”, stelt Rethy. Over wat juist technisch vertalen voor haar zo leuk maakt, hoeft ze niet lang na te denken: “Ik vind de hele bulkindustrie interessant. Het gaat over producten die met het dagelijks leven te maken hebben. Je krijgt een kijkje in de keuken, die voor anderen gesloten blijft.” Meerwaarde native vertaler Dat technisch vertalen meer is dan alleen het omzetten van woorden naar een andere taal, blijkt ook uit het doorvertalen van maatschappelijke trends in teksten. Zo is genderneutraliteit inmiddels doorgedrongen in de Duitse taal. “Om de rol van vrouwen meer zichtbaar te maken, plakken Duitsers tegenwoordig bij de benaming van een groep mensen (m/v) _innen achter het woord. Je schrijft dus niet langer Ingenieur, Techniker en Servicemonteur, maar Ingenieur_innen, Techniker_innen en Servicemonteur_innen”, aldus de vertaler. Actuele kennis die volgens haar ontbreekt in populaire vertaalmachines, maar waar een native vertaler wel over beschikt. “Je moet bovendien consequent zijn in de terminologie die je als technisch vertaler gebruikt, anders vraagt de lezer zich af of het nog steeds over dezelfde machine gaat. Niet-native vertalers onderschatten vaak hun eigen taalvaardigheid en halen naamvallen door elkaar. Een native vertaler haalt die fouten er meteen uit. Maar mocht je als Nederlander een keer de mist ingaan, dan heb je in Duitsland nog altijd de Rudi Carrell-bonus”, eindigt Rethy glimlachend.